Tư vấn

BỆNH QUAI BỊ LÀ GÌ? TRIỆU CHỨNG NHẬN BIẾT BỆNH

  Quai bị còn được dân gian gọi là bệnh má chàm bàm. Đây là một bệnh toàn thân, khoảng 1/3 các trường hợp nhiễm bệnh không gây nên các triệu chứng sưng tuyến nước bọt rõ nét trên lâm sàng.

  Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) định nghĩa quai bị là một loại bệnh truyền nhiễm, có thể xảy ra ở bất kỳ lứa tuổi nào, trong đó trẻ em từ 5 đến 8 tuổi là đối tượng dễ mắc phải bệnh nhất, còn người lớn thì ít mắc bệnh hơn. Bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, nặng nhất là vô sinh.

  Hơn 50% bệnh nhân mắc bệnh quai bị có hiện tượng tăng bạch cầu trong dịch não tủy. Một số bệnh nhân có biểu hiện viêm màng não rõ với các triệu chứng nhức đầu, nôn mửa, cứng cổ,... Viêm tinh hoàn là một biến chứng rất thường gặp sau tuổi dậy.

  Các biến chứng khác hiếm gặp hơn gồm viêm khớp, viêm tuyến giáp, viêm khớp xương hàm, viêm cầu thận, viêm tủy cắt ngang, viêm tụy cấp, viêm buồng trứng,…

Bệnh quai bị

  Triệu chứng lâm sàng khi mắc bệnh quai bị:

  Sau khi bị nhiễm virus gây quai bị, người bệnh sẽ trải qua một thời gian ủ bệnh kéo dài 18 đến 25 ngày hoàn toàn yên lặng, không bộc lộ bất cứ triệu chứng gì.

  Trước khi phát bệnh 2 ngày và sau khi viêm tuyến mang tai 9 ngày là thời gian có khả năng truyền bệnh.

  Tiếp đó, bước sang giai đoạn khởi phát bệnh với các triệu chứng sốt 38 - 39oC, nhức đầu, nôn, có thể có trước khi sưng tuyến nước bọt.

  Trong các tuyến nước bọt (tuyến mang tai, tuyến dưới hàm, tuyến dưới lưỡi,…) thì tuyến mang tai có tỷ lệ bị tác động nhiều hơn hẳn (tuyến này nằm ở vị trí góc hàm trước và dưới mỗi bên tai). Triệu chứng dễ thấy nhất trong bệnh quai bị là tuyến mang tai sưng to, dái tai bạnh ra ngoài, má phệ, sờ không nóng, không đỏ, da bóng, ấn vào thấy cơn đau tăng lên.

  Những cơn đau đầu sẽ ngày càng trở nên dữ dội sau khi các tuyến ở mang tai đã bị sưng lên. Tại thời điểm này, người bệnh thường sợ tiếp xúc với ánh sáng chói, chán ăn và có thể nôn. Triệu chứng đau đầu thậm chí vẫn còn tiếp diễn sau khi các tuyến ở vùng mang tai đã hết sưng.

  Các triệu chứng khi sang đến giai đoạn toàn phát sẽ hết đi trong vòng vài ngày, nhưng bệnh nhân vẫn còn khả năng lây nhiễm cho người khác cho tới khi hết hẳn sưng, tuy nhiên bệnh khi đó có thể lan sang tuyến nước bọt hoặc gây biến chứng đối với một số phủ tạng khác.

Tư vấn

NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH CHỮA BỆNH QUAI BỊ

  Theo nghiên cứu, bệnh quai bị gây nên do một loại virus ARN thuộc Rubulavirus trong họ Paramyxoviridae.

  Các nguyên nhân khác gây viêm tuyếm mang tai gồm virus vùi hạt cự bào (cytomegalovirus-CMV), virus á cúm type 1 và 3, virus cúm A (influenza A virus), coxsackievirus, virus ruột (enterovirus), virus gây suy giảm miễn dịch ở người (Human Immunodeficiency Virus-HIV), tụ cầu khuẩn và các Mycobacterium không gây lao khác.

  Các nguyên nhân gây viêm tuyến mang tai hiếm gặp khác có thể kể đến là do ăn nhiều tinh bột, phản ứng thuốc và các rối loạn chuyển hóa (như bệnh đái tháo đường, xơ gan và suy dinh dưỡng).

  Về cách chữa bệnh quai bị, ngoài việc sử dụng thuốc và châm cứu theo nguyên tắc “biện chứng luận trị”, các bác sĩ tại Phòng khám Y học cổ truyền Sài Gòn còn hết sức coi trọng việc học hỏi vốn kinh nghiệm dân gian rất phong phú trong giai đoạn phòng ngừa căn bệnh này.

  Bác sĩ Lý Minh Kiệt của phòng khám giới thiệu với các bạn một số bài thuốc như sau:

  Thuốc uống:

  - Rễ cây rẻ quạt tươi (xạ can) sắc uống mỗi ngày một thang, chia hai lần.

  - Huyền sâm, bản lam căn, hạ khô thảo sắc uống mỗi ngày một thang.

  - Chua me đất hoa vàng sắc uống mỗi ngày một thang.

  - Rễ chàm mèo sao vàng sắc mỗi ngày một thang, chia uống nhiều lần trong ngày.

Đông y có nhiều bài thuốc chữa quai bị khá hữu hiệu

  Thuốc bôi ngoài:

  - Đốt hạt gấc thành than, lấy quai bị cói hoặc chiếu rách đốt thành than, trộn đều 2 thứ rồi hòa với dầu vừng bôi vào chỗ viêm sưng.

  - Đốt thành than nhân hạt gấc giã nát hoặc hạt gấc nguyên, tinh cối đá (đã diệt trùng), giấm thanh tất thảy trộn đều rồi bôi vào chỗ viêm sưng, ngày bôi 4 - 5 lần.

  Bệnh quai bị tuy không quá nguy hiểm nhưng những biến chứng bệnh gây ra thì không thể coi thường. Hy vọng qua bài viết này, mọi người đã hiểu rõ hơn về bệnh quai bị để phòng ngừa hiệu quả cũng như xử lý bệnh đúng cách ngay khi vừa phát hiện.

Tư vấn